Kanserli Hastada Ateş

Kanserli Hastada Ateş

8 Aralık 2018 0 Yazar: A.Ayazz

Kemoterapi (ilaç tedavisi) ve/veya radyoterapi (Işın tedavisi) alan bir hastanın kanında akyuvarların nötrofil (koruyucu hücre) olarak adlandırılan bir çeşidinin sayısı azalır. Buna bağlı olarak, bağışıklık sistemi zayıflar ve hasta sıklıkla ateşlenir. Bu ateş enfeksiyona bağlıdır

ENFEKSİYON NEDİR?

Enfeksiyon, vücuda mikropların (bakteri virüs, mantar) girerek hastalık yaratması durumudur. Kanser tedavisinin de en önemli yan etkilerinden biridir.

NÖTROPENİ NEDİR?

Lökositler, kemik iliğinde üretilen akyuvarlardır. Lökosit ya da diğer adı ile beyaz kürelerin temel görevi bizi enfeksiyonlara karşı korumaktır Lökositlerin üç tipi vardır. Nötrofil (granülosit), lenfosit ve monosit. Nötropeni, nötrofillerin sayıca azalması (500′ den az olması) durumudur Nötropeni varsa ateşlenme kaçınılmazdır. Ateşlenme ile bir arada görülen nötropeniye “febril nötropeni” denir

KANSER HASTALARINDA ENFEKSİYON NERELERDE GÖRÜLÜR?

-Solunum yolları

-Böbrek ve idrar yollar

-Deri ve sindirim yollar

-Damar tüpleri (Kateterler, Kan vs)

TEDAVİ TÜRLERINE GÖRE ENFEKSİYON -RİSKİ NEDİR VE BU DURUMDA NE YAPILMALIDIR?

Kanser hastalarının enfeksiyonlara karşo savunma mekanizmaları zayıflamış olabilir dolayısıyla bu hastalar enfeksiyon gelişimi açsından daha yüksek risk altındadırlar. Nötrofil sayısı, kemoterapiden genellikle 4-7 gün sonra düşmeye başlar ve 8-12 gün içinde en düşük düzeye ulaşır. 14-18 gün içinde ise normale döner. Öte yandan bazı ilaçlar, daha uzun süreli ve geç nötropeni yapabilir. Radyoterapi, kemik iliğinde bulunan kök hücreleri öldürür. Kök hücreler ölünce, yeni nötrofiller üretilemediğinden nötropeni gelişir. Radyoterapi ile birlikte kemoterapi de alan hastalarda ateşlenme sik görülür ve febril nötropeni olarak değerlendirilir.  Kemik iliği nakli yapılan hastalar da aynı tip enfeksiyonlar için risk taşırlar. Ancak bu hastalarda akyuvarların azalma dönemi daha uzun sürer ve derin olur. Febril nötropeni gelişmesi durumunda hasta derhal (ilk saatler içinde) hastaneye başvurmalıdır. Hastanede enfeksiyonun kaynağını tespit etmek için gerekli kültür örnekleri alınır ve hemen antibiyotik tedavisine başlanır. Hastanın ateşi mutlaka koltuk altından ölçülmelidir; hijyen açısından anüs kullanılmamalıdır. Anüs yolu kullanımı tahrişe neden olabilir ve enfeksiyon oluşabilir. Kemoterapi ve/veya radyoterapiden sonra oluşan nötropeni durumunun süresini ve derinliğini azaltmak için büyüme faktörleri (Neupogene. Leucomax) tedavisi uygulanabilir. Bu tedavi, ince uçlu bir enjektör kullanılarak deri altına uygulanan masraflı bir tedavi yöntemidir. Tedavinin etkisi bazı yayınlara göre tartışmalıdır. Ağır nötropeniye neden olabileceği tahmin edilen tedavilerden sonra, ortalama 8-10 gün süre ile uygulanır.

ENFEKSİYON DÖNEMİNDE NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR ?

Her febril nötropeni yeniden hastaneye yatış, bir sürü tetkik, ilaçlar, kültürler ile daha fazla maliyet ve emek demektir Ayrıca tedavide aksamalara neden olarak hastalığın seyrini de değiştirebilir.

Ateşi olan hastaya doktorun haberi olmadan ateş düşürücü ilaçlar kesinlikle vermeyin!

Burada dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta tüm ağrı kesicilerin aynı zamanda ateş düşürücü olmalarıdır. Doktordan habersiz kullanılan bu tip ilaçlar febril nötropeni tablosunu değiştirerek ölümcül sonuçlara neden olabilir.

ENFEKSIYONDAN NASIL KORUNMALIYIZ?

Enfeksiyonları önlemenin en iyi yolu elleri yıkamaktır. Bu konuda titizlik gösterilmelidir. Evde hayvan beslemek ve topraklı çiçek saksıları bulundurmak enfeksiyon kaynağı olacağı için kemoterapi alan hastaların evinde bulundurulmalıdır. Kalabalık ortamlardan ve hasta kişilerden (grip, uçuk, kızamık ve suçiçeği gibi bulaşıcı hastalığı olan kişiler) uzak durulmalıdır. Bu dönemlerde taze meyve ve sebze, dışarıdan alınan ve soyulmadan yenilen gıdalar, temiz olduğundan emin olunmayan yiyeceklerin tüketilmemesi gerekir Vücut sıklıkla ve deri tahriş edilmeden yıkanmalı; dişler, trombositlerin 50.000 den yüksek olduğu dönemlerde, yumuşak fırça ile temizlenmelidir.